đỗ trọng nam
Định nghĩa
- Danh từ (thực vật học, dược học):
- Loài cây thuốc: "đỗ trọng nam" là một loại cây thân leo, thuộc họ Trúc đào (Apocynaceae), có tên khoa học là Parameria. Cây này được sử dụng trong y học cổ truyền, thường dùng vỏ hoặc rễ để làm thuốc bổ thận, mạnh gân cốt, trị đau lưng, mỏi gối.
- Vị thuốc: Chỉ phần dược liệu lấy từ cây "đỗ trọng nam", có tác dụng tương tự như cây đỗ trọng (Trung Quốc) nhưng thuộc loài bản địa Việt Nam.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Ông tôi thường dùng vỏ cây đỗ trọng nam sắc nước uống để trị đau lưng. (Ông tôi thường dùng vỏ cây parameria đun nước uống để chữa đau lưng.)
- Đỗ trọng nam là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền Việt Nam. (Parameria là một dược liệu quý trong y học cổ truyền Việt Nam.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "đỗ trọng nam" trong bài thuốc: thường kết hợp với các vị thuốc khác như cốt toái bổ, tục đoạn để tăng hiệu quả bổ thận, mạnh gân cốt.
- Thầy thuốc kê đơn gồm đỗ trọng nam và cốt toái bổ để chữa bệnh đau lưng mạn tính. (Bác sĩ kê đơn gồm parameria và cốt toái bổ để điều trị đau lưng kéo dài.)
Biến thể và từ gần giống
- Đỗ trọng (danh từ): cây đỗ trọng Trung Quốc (), cũng dùng làm thuốc bổ thận, mạnh gân cốt, nhưng khác loài với đỗ trọng nam.
- Đỗ trọng và đỗ trọng nam đều dùng trị đau lưng, nhưng đỗ trọng nam là cây bản địa Việt Nam.
- Parameria (danh từ, từ mượn): tên khoa học của cây đỗ trọng nam.
- Parameria là chi thực vật chứa loài đỗ trọng nam.
Từ đồng nghĩa
- Cây parameria (danh từ): tên gọi khác dựa trên danh pháp khoa học.
- Đỗ trọng vỏ đỏ (danh từ): tên gọi dân gian khác của cây này, chỉ đặc điểm vỏ cây có màu đỏ nâu.
Thành ngữ liên quan
- Không có thành ngữ phổ biến riêng cho "đỗ trọng nam", nhưng có thể dùng trong ngữ cảnh y học cổ truyền:
- Thuốc nam chữa bệnh nam: ý nói các bài thuốc từ cây cỏ Việt Nam (trong đó có đỗ trọng nam) thường dùng để trị các bệnh về thận, xương khớp ở nam giới.
- Đỗ trọng nam là một trong những vị thuốc nam chữa bệnh nam hiệu quả. (Parameria là một trong những dược liệu nam chữa bệnh nam giới hiệu quả.)